Arbizu jaiak
Herri-jaiak eta zaindarien jaiak, noiz ospatzen diren eta zer egiten den, eta 2026ko lan-egutegia tokiko jaiegunekin.
2
2026ko tokiko jaiegunak igaro dira. Ikusi 2027
Jaien egutegia: Arbizu
-
Maiatzaren
-
Aateak
13 de mayo
Aipatutako aatearen ohitura festetatik kanpo ere egiten da. Urtean lau egunetan (maiatzaren 13an, irailaren 8an, irailaren 15ean eta urriaren 12an) ardoa banatzen da plazan zilarrezko ontzi batzuetan (barkilloak), baita…
-
Aateak
13 de mayo
-
Ekainaren
-
Sanjuanak
23 de junio
Sanjuanak dira herriko festa nagusiak eta bakarrak, ekainaren 23tik 29ra. San Juan egunaren bezperan hasten dira: arratsaldean arbizuarrak San Juango ermitara igotzen dira txarangaren atzetik (herritik kilometro erdira …
-
Sanjuanak
23 de junio
Ohiturak eta jaiak: Arbizu
Inguruko herri askotan bezala, urteko festa zikloa Urte Berri egunean hasten da. Goizean goiz kalez kale kantatzeko ohitura berreskuratu zen duela urte batzuk. Kopla hau kantatzen da:
Urgoiena, urbarrena
Urteberri egun ona
Fakearekin Osasuna
Onarekin ondasuna
Etxekoandre giltzariya
Ideki ezazu atariya
Emen dakat ur berriya
San Blas egunean (otsailaren 3an) erroskilak egin eta elizara bedeinkatzera eramateko ohitura mantentzen da oraindik zenbait etxetan.
Ihoteak (Inauteriak) ere ospatzen dira. Asteartea da egun nagusia, baina duela zenbait urte “hiri ihotea” ospatzen hasi zen larunbatarekin: koadrillak mozorrotzen dira eta herri bazkaria antolatzen da.
Igandean kintoak ateratzen dira eskean etxez etxe, garai batean jatekoa (piperropilak, urdaia, arraultzak) biltzeko, ondorengo afari-berendurako, eta gaur egun dirua. Izan ere, urtean 18 urte betetzen dituzten gazteak ihoteetan elkartu eta bost egunez festa egiten dute, herrian egun batzuetan, herritik kanpo beste batzuetan.
Asteartean, umeen eguna da eta ihote tradizionalarena: txatar-morroak, aittun haundiya eta amiñ txikiya protagonista dituen eguna. Txatarrez jantzita doaz txatar-morroak: zakua soinean, lastozko kapela buruan, aurpegia estalita oihal zuriaz, zatak oinetan eta zumezko edo lizarrezko makila eskuan, jendeari aztaletan jotzeko. Aittun haundiyaren eta amiñ txikiyaren panpinak plazan erre ondoren ateratzen dira jendea izutzera. Honela kantatzen zaie txatar-morroei:
Txatar-morro
begi-gorri
urtian behin etorri
Ez etorri, ez etorri
Begi-gorri, begi-gorri
Ohiturak aldatzen joan dira. Garai batean, gerra aurretik, egun nagusia igandea izaten zen, eta orduan erretzen zituzten panpinak. Gizonak txatarrez janzten ziren eta etxeetara sartzen ziren nesken eta umeen atzetik. Astelehenean haurrak "pixket" eskean ibiltzen ziren, eta asteartean gazteak.
Corpus Eguna edo Bestaberri Eguna ospakizun erlijioso handia zen garai batean, eta aztarna batzuek baizik ez dute iraun: ohiko prozesioaz gain, etxe batzuen atarien aurrean eta karriketan lorez eta oihalez apaindutako aldareak paratzen dira, eta karriketan lore petaloak eta adarrak zabaltzen dira. Etxe gutxi batzuetan bakarrik egiten da egun.
Sanjuanak
Sanjuanak dira herriko festa nagusiak eta bakarrak, ekainaren 23tik 29ra. San Juan egunaren bezperan hasten dira: arratsaldean arbizuarrak San Juango ermitara igotzen dira txarangaren atzetik (herritik kilometro erdira baitago, muino batean), eta han merendatzen dute, koadrilatan. Lehenago bezperak ospatzen dira ermitan eta kintoek “Marilonbreren zaldiya” izeneko zortzikoa dantzatzen dute ermita aurrean. Udalak ardoa eta gazta banatzen ditu. Iluntzean herrirantz abiatzen dira berriz herritarrak, txarangaren atzetik, eta suak saltatzen hasten dira. Kale Nagusitik hasita herriko hainbat tokitan egiten diren su guztiak saltatu arte ez da kalejira bukatzen. Gero, plazara itzuli eta gaueko dantzaldia hasten da, udaletxeko balkoian ikurriña jartzen den bidenabar.
Udalak aate eskaintzen du egunero plazan, arratseko 8ak aldera, ardoa eta gazta debalde emanez. Aate horiekin batera, sanjuanen beste ikurra “berendubek” dira: eguneroko elkartzen dira kuadrillak mahaiaren bueltan afari berendua egitera, eta plaza benetako ikuskizuna bihurtzen da.
Aateak
Aipatutako aatearen ohitura festetatik kanpo ere egiten da. Urtean lau egunetan (maiatzaren 13an, irailaren 8an, irailaren 15ean eta urriaren 12an) ardoa banatzen da plazan zilarrezko ontzi batzuetan (barkilloak), baita gazta eta ogia ere, eta aukera baliatzen dute askok afaria edo ospakizun txiki bat egiteko.
2008az geroztik, udazkeneko aate egunei beste festa egun bat gehitu zaie: Txistor Eguna. Udalak antolatzen du, herritarren eta bertako txistor egileen laguntzaz, urriaren 12aren aurreko edo ondoko igandean. Goiz osoan zehar azoka egoten da, txistor pintxoen lehiaketa, txistor dastaketa eta produktuaren inguruko lanen erakustaldiak, trikitixa saioak goiz eta arratsaldez, etab.
Urte bukaeran Olentzero da azken ospakizuna, Gabon Gauean. Beste herri askotan bezala Arbizun ere Olentzero basotik etortzen da astoarekin eta laguntzaileekin, eta opariak banatzen dizkie haurrei, herriko gazteek antolatzen duten ekitaldi batean.
Arbizuri buruzko Wikipediako artikuluko jaien ataleko testua (CC BY-SA 4.0): jatorrizko artikulua eta egileak.
2026ko lan-egutegia
-
Año Nuevo osteguna, urtarrilaren 1a · iturriaNazionala
-
Epifanía del Señor asteartea, urtarrilaren 6a · iturriaNazionala
-
San José osteguna, martxoaren 19a · iturriaNazionala
-
Jueves Santo osteguna, apirilaren 2a · iturriaNazionala
-
Viernes Santo ostirala, apirilaren 3a · iturriaNazionala
-
Lunes de Pascua astelehena, apirilaren 6a · iturriaAutonomikoa
-
Fiesta del Trabajo ostirala, maiatzaren 1a · iturriaNazionala
-
San Juan asteazkena, ekainaren 24a · iturriaTokikoa
-
Asunción de la Virgen larunbata, abuztuaren 15a · iturriaNazionala
-
Fiesta Nacional de España astelehena, urriaren 12a · iturriaNazionala
-
Día siguiente a Todos los Santos astelehena, azaroaren 2a · iturriaNazionala
-
Inmaculada Concepción asteartea, abenduaren 8a · iturriaNazionala
-
Natividad del Señor ostirala, abenduaren 25a · iturriaNazionala
Tokiko jaiegunak 2026
- San Juanasteazkena, ekainaren 24a
Udalerri bakoitzak finkatzen dituen bi jaiegunak dira; ez datoz beti bat bere herri-jaiekin.
Iturriak: interes turistikoko jaiak Wikipediako eranskinetatik, herri-jaiak udalerri bakoitzaren Wikipediako artikuluko jaien ataletik (CC BY-SA), Wikidata (CC0) eta Wikimedia Commonseko irudiak. Lan-egutegia: festivos.io (CC BY 4.0), BOEtik eta autonomia- eta probintzia-aldizkarietatik eta datu irekietatik abiatuta; egun bakoitzak bere iturrira lotzen du. Datak gutxi gorabeherakoak dira: zalantzarik izanez gero, aldizkari ofizialak edo udalak dioena da baliozkoa.